De minister van Werk stelt deze week zijn beleidsnota voor, waarin hij zijn plannen voor het komende jaar uit de doeken doet. In een reactie tijdens de bespreking in de Kamer benadrukte Federaal Volksvertegenwoordiger Nathalie Muylle enkele bezorgdheden. Het mag namelijk allemaal wat meer zijn. 

Algemeen

De nota van de minister bestaat voor het leeuwendeel uit welke maatregelen reeds gaande zijn om de crisis te bestrijden (energiemaatregelen) en de uitvoering van eerder genomen besluiten zoals bv. de arbeidsdeal, die voor een modernisering van de arbeidsmarkt moet zorgen. Ook maatregelen als de cumulatie van een uitkering met een knelpuntberoep of in het kader van arbeidsmobiliteit, het in kaart brengen van de tekorten op de arbeidsmarkt, projecten rond welzijn op het werk... worden beschreven. Bovendien werkt de minister ook aan de hervorming van het vrijwilligerswerk. In eerste instantie vroeg Nathalie Muylle met aandrang aan de minister naar een stand van zaken en naar het effect van de eerder genomen maatregelen.

Tijdelijke werkloosheid

Tijdens de coronacrisis werd een vereenvoudigd stelsel 'tijdelijke werkloosheid overmacht corona' in het leven geroepen, om de schok van de crisis op te vangen. Niet alleen zorgde dit voor het wegnemen van de loonkost bij de werkgevers, ook de werknemers konden en kunnen grotendeels hun koopkracht behouden. Sindsdien werd deze maatregel elke 3 maand verlengd, met een uitzondering in augustus-september 2020, waar voor een overgangsregime werd gekozen. Sinds de tweede coronagolf in het najaar van 2020 geldt opnieuw het eerste systeem. In maart 2022 werd opnieuw voor een verlenging gekozen tot eind juni, met het oog op gevolgen van de oorlog in Oekraïne. Nathalie Muylle wees er op dat dit systeem niet eeuwig verlengd kan worden en er vooral een structurele hervorming van het regime 'tijdelijke werkloosheid om economische redenen' nodig is om dergelijke uitdagingen op lange termijn aan te pakken. De kern van deze hervorming moet activering zijn door opleiding en vorming. Op die manier worden mensen die door economische omstandigheden niet kunnen werken gesterkt in hun competenties.

De werkzaamheidsgraad verhogen

Een recente studie van de Hoge Raad voor Werkgelegenheid toont aan dat de werkzaamheidsgraad van 55-plussers verhoogt. Niet onlogisch, aangezien deze groep langer werkt en systemen als brugpensioen en SWT werden afgebouwd. Op zich is dat goed nieuws. Diezelfde studie toont echter aan dat de werkzaamheidsgraad van kortgeschoolden, vooral kortgeschoolde vrouwen in het bijzonder, en jongeren (20j.-24j.) de laatste 10 jaar is achteruitgegaan. Vooral de kwetsbare groep van kortgeschoolden is een bezorgdheid. Aan de minister werd dan ook gevraagd om hier actie te ondernemen.

PS-voorzitter Paul Magnette zei onlangs in een interview: "Een socialistische minister moet geen rechts-Vlaams programma uitvoeren." Klopt, maar het is wel aan de minister om het regeerakkoord uit te voeren. Daar wordt de ambitie om de werkzaamheidsgraad te verhogen benadrukt. Tijd dus om de nodige hervormingen door te voeren in samenwerking met de regio's.
- Nathalie Muylle, Federaal Volksvertegenwoordiger

Daarnaast uitte Nathalie Muylle haar bezorgdheid over de perverse effecten van de uitbreiding van de flexijobs. Verpleegkundigen doen vandaag geen overuren in het weekend om te kunnen flexwerken in de horeca. Voltijds medewerkers van een slagerij doen geen overuren bij hun eigen werkgever, omdat flexijob op een andere werkplek netto interessanter is. Uiteraard is het goed dat mensen kunnen bijverdienen, maar het is jammer dat dat niet kan op het bedrijf waar ze zelf reeds werkzaam zijn en waar er vaak ook noden zijn. 

Ten slotte zal de minister werk maken van "zones zonder werkloosheid". Dat betekent dat de overheid in specifieke gebieden  jobs 'creëert' en zo langdurig werklozen arbeidscontracten aanbiedt. Een goed plan, maar studies leren ook dat werklozen makkelijker terug aan de slag gaan de eerste twee periodes van werkloosheid, terwijl de "zones zonder werkloosheid" vooral focussen op de derde periode. Op vlak van de activering van die groep werklozen kan meer gebeuren.µ

Telewerk

Hoe lang wachten we al niet op een structureel kader voor telewerk? De sociale partners geven aan ermee bezig te zijn, maar dat wordt eigenlijk al meer dan een jaar gezegd. De minister zou zelf met een voorstel komen indien vakbonden en werkgevers er niet uit zouden geraken, maar ook op dat plan blijft het wachten. Als de gesprekken effectief goed lopen kunnen ze misschien een extra duwtje gebruiken om met dit dossier te landen. 

De Wet Renault

In de beleidsnota geeft de minister aan dat hij 'de doeltreffendheid van de Wet Renault' wil controleren. Deze wet regelt de procedure die bedrijven moeten volgen wanneer ze van plan zijn een collectief ontslag door te voeren. Het is een oefening die echter reeds gebeurd is. In 2021 diende Nathalie Muylle namelijk een wetsvoostel in om deze wet uit 1998 te hervormen om werknemers getroffen door collectief ontslag zo goed mogelijk te begeleiden naar een nieuwe baan. Daarbij wordt gemikt op volgende vier aanpassingen: het nauwer betrekken van de onderaannemers en medecontractanten in het proces, de mogelijkheden om een sociaal bemiddelaar aan te stellen verruimen, de uitwerking van een sociaal plan verplichten en tot slot ook de mogelijkheden om de wetgevende macht op de hoogte te houden van de procedure verruimen. In de bespreking werd dan ook aangedrongen bij de minister om de voorstellen zorgvuldig te analyseren en mee te nemen in een eventuele hervorming van de Wet Renault.

De Wet Major

Op 26 oktober 2022 vernietigde de Raad van State het Koninklijk Besluit uit 2016 dat de erkenning van havenarbeiders regelt. Deze aanpassing van de Wet Major was het resultaat van onderhandelingen tussen de toenmalige minister van Werk, de vakbonden en de werkgevers, en werd algemeen gezien als een evenwichtige oplossing. Het doel van de Wet Major wordt niet in twijfel getrokken: de erkenning van de havenarbeider is aan de ene kant een verantwoorde manier om de veiligheid in de havens te garanderen en bijvoorbeeld arbeidsongevallen te voorkomen. Maar aan de andere kant is de Wet Major bijna een garantie om onze havens sterk en productief te houden in een internationale context, net omdat een goed opgeleide, erkende havenarbeider essentieel is. Het probleem zit vooral in de erkenningsprocedure. Wie wat beslist. De regeling zou het vrij verkeer van personen belemmeren. Die analyse maakte het Europese Hof van Justitie vorig jaar al en de minister gaf toen aan in het debat in de commissie dat er reeds heel wat voorbereidend werk gebeurd is. Daarom werd met aandrang gevraagd wanneer een nieuw Koninklijk Besluit mag verwacht worden.

Arbeidsongevallen

Er zijn geen concrete plannen om werknemers beter te beschermen na een arbeidsongeval. Nochtans zijn op dat vlak heel wat verbeteringen mogelijk. Er is namelijk een verschillende regeling voor gehuwden/wettelijk samenwonenden. Ook worden slachtoffers niet betrokken bij de aangifte waardoor die fouten kan bevatten. Deze elementen zorgen ervoor dat mensen niet uitbetaald worden. Bovendien zijn uitzendkrachten hier ook een kwetsbare groep, waarbij de cijfers slechts beperkt de realiteit weerspiegelen. Nathalie Muylle diende hiervoor reeds een wetsvoorstel in om voorgenoemde hindernissen weg te werken en werknemers beter te beschermen. Wij stellen vast dat de minister van Werk dit niet opneemt in zijn plannen voor het komende jaar.