Dat een middelgrote Vlaamse centrumstad vandaag kan uitpakken met het meest duurzame stadhuis ter wereld, klinkt ambitieus. Toch kan Roeselare die claim onderbouwen met internationale erkenning én met concrete resultaten, twee jaar nadat de stadsdiensten hun intrek namen in het vernieuwde gebouw.
Recent behaalde het nieuwe stadhuis van Roeselare, geopend in juni 2024, als een van de weinige publieke gebouwen wereldwijd het hoogste BREEAM-label: Outstanding.
BREEAM is een internationale standaard voor duurzame gebouwen. Slechts 1% van de projecten wereldwijd die een label aanvragen, bereikt dit uitzonderlijke niveau. Zo’n score vraagt geen éénmalige ingreep, maar een consequente duurzaamheidsaanpak gedurende het volledige traject: van ontwerp tot oplevering, met aandacht voor exploitatie, energieprestaties, materiaalgebruik, mobiliteit en biodiversiteit.
Volgens duurzaamheidsadviseur Rein Verrelst (Arcadis) is het precies die integrale aanpak die dit project bijzonder maakt.
Internationaal zijn de vergelijkingen beperkt. Ook de huidige City Hall in Londen behaalde in 2013 een BREEAM Outstanding-score, maar dat gebouw werd oorspronkelijk ontwikkeld als duurzaamheids- en innovatiecentrum en kreeg pas later de functie van stadhuis. In Roeselare werd vanaf dag één gebouwd met één duidelijke ambitie: een toekomstgericht en duurzaam stadhuis realiseren. Gecombineerd met de 99% circulaire afbraak van het vorige gebouw, maakt dat van dit project een unieke referentie.
Na bijna twee jaar gebruik tonen ook de cijfers dat duurzaamheid en efficiëntie perfect samengaan.
Dankzij regenwaterrecuperatie bespaart het gebouw jaarlijks 1,4 miljoen liter drinkwater. Dat betekent een daling van 70% tegenover het vorige stadskantoor en komt overeen met het gemiddelde jaarlijkse drinkwaterverbruik van ongeveer twintig Vlaamse gezinnen.
Voor verwarming is 30% minder energie nodig. Het nieuwe stadhuis werkt volledig zonder aardgas en maakt gebruik van zonne-energie en vooral van het Roeselaarse warmtenet: een ondergronds netwerk van 17 kilometer dat restwarmte van de lokale afvalverbrandingsinstallatie rechtstreeks naar het gebouw brengt. Daardoor zijn energieprijsstijgingen ook minder voelbaar voor de stad en dus voor de belastingbetaler.
Daarnaast wordt 95% van de lokaal opgewekte zonne-energie onmiddellijk in het gebouw zelf gebruikt — een uitzonderlijk hoog percentage tegenover de gebruikelijke 30 à 35%.
Ook duurzame mobiliteit kreeg een centrale plaats. Meer dan 60% van de 350 medewerkers komt meerdere keren per week met de fiets naar het werk. Ondergrondse fietsenstallingen, ruimte voor bakfietsen, douches en kleedfaciliteiten ondersteunen die keuze.
In 2019 koos Stad Roeselare bewust voor een grondige vernieuwing van het bestaande stadhuis, met behoud van haar dienstverlening in het hart van de stad.
Het ontwerpteam — B-architecten, Bressers Erfgoed, Arcadis en Atelier Arne Deruyter — werkte een geïntegreerd masterplan uit waarin historisch erfgoed werd gecombineerd met hedendaagse werk- en ontmoetingsruimtes. Algemene Bouw Maes stond in voor de uitvoering, samen met EEG voor de technieken en Monument Group voor de restauratie.
Volgens CEO Carine Drumont van Algemene Bouw Maes toont dit project aan dat hoge duurzaamheidsambities en respect voor erfgoed perfect samen kunnen gaan.
BREEAM beoordeelt niet alleen energie, maar ook gezondheid, innovatie, materialen en mobiliteit. Daarom werd in alle fases van het project maximaal ingezet op circulair en duurzaam bouwen.
Enkele voorbeelden:
Wat dit project extra bijzonder maakt, is dat duurzaamheid hier hand in hand gaat met erfgoed.
Het vernieuwde stadhuis verenigt drie eeuwen geschiedenis: een rococo-stadhuis uit de achttiende eeuw, een beschermd UNESCO-belfort en een hedendaagse kantoorvleugel voor 350 medewerkers. Historische gebouwen werden zorgvuldig gerenoveerd en geïntegreerd in een duurzame nieuwbouwomgeving.
Daarnaast werd sterk ingezet op welzijn en werkcomfort. Uitgebreide akoestische studies lagen aan de basis van stille en aangename werkplekken. Hoewel ziekteverzuim door meerdere factoren wordt beïnvloed, ziet Stad Roeselare de voorbije twee jaar een dalende tendens.
Het resultaat is een gebouw dat minder energie en water verbruikt, ontworpen werd voor minstens een eeuw gebruik en aangepast is aan klimaatscenario’s tot 100 jaar vooruit. Dankzij de modulaire opbouw kunnen indeling en functies in de toekomst eenvoudig worden aangepast aan veranderende noden.
Met dit project wil Stad Roeselare tonen dat publieke gebouwen tegelijk erfgoed kunnen beschermen, klimaatdoelstellingen kunnen realiseren én financieel verstandig kunnen zijn.
De voorbije twee jaar ontving het stadhuis al tal van nationale en internationale delegaties voor inspiratie- en werkbezoeken, waaronder partners van het Europese Circular Trust Building-project en verschillende binnen- en buitenlandse lokale besturen.
“Het stadhuis is een baken in het hart van Roeselare. Dat dit nu internationaal erkend wordt als het meest duurzame stadhuis ter wereld, maakt ons ontzettend trots. Twee jaar na de opening word ik nog elke week positief aangesproken over dit project: burgers, medewerkers en bezoekers geven aan dat dit gebouw iets met mensen doet. Geen prestigeproject, maar een open en aangename plek voor iedereen die in contact komt met de stadsdiensten of er werkt.”
Nathalie Muylle, schepen voor stadsontwikkeling
Het BREEAM Outstanding-label volgt op eerdere erkenningen voor het project, waaronder een Belgian Construction Award voor circulair bouwen en een Publica Award voor klimaatverantwoordelijkheid.
Stad Roeselare heeft een terrein van 2,28 hectare in de noordelijke stationsomgeving, ook wel “De Prairie” genoemd, verkocht.
Met de opbrengst van deze verkoop zal de stad investeren in de aanleg van een nieuw groen spoorpark, waar inwoners kunnen genieten van open ruimte, ontspanning, beweging en ontmoeting.
De eerste editie van het Kunstenfestival Roeselare is een onmiddellijk succes. Met nog twee weken te gaan, trok het festival al meer dan 6.600 bezoekers, wat aantoont dat het meteen een vaste waarde is geworden op de culturele agenda van Roeselare en ver daarbuiten.
De stad Roeselare kan van start gaan met de langverwachte verbouwing en uitbreiding van basisschool De Bever in deelgemeente Beveren. Nu de beroepsprocedure tegen de vergunning is beëindigd, valt de juridische onzekerheid weg en kan de school haar toekomstplannen concreet uitvoeren. Voor de stad is dit een belangrijke stap voorwaarts voor de Beverse jeugd en hun families.